
Advocate senior SL Thansanga chuan Exodus chang pakhat Mizo tawng Bible lehlin thara an thu hman dan chu a dik lo nia a hriat avangin, hemi duhloh lantir nan hian tukin khan he thu inziahna Exodus bung 20, chang 7-na zawn chu a hal.
Thuthar thehdarhtute hnenah SL Thansanga chuan Bible chang lehlin fuh tawk lo nia a hriatna lai hi sawiin, “Mizo tawnga Bible kan lehlinah hian fuh chiah lo a awm nual a, hemi chungchang hi ka article ziahah te pawh ka tilang nghe nghe a, ka sawilan duh ber chu The Holy Bible, Mizo (Lushai) CL Re-edited, Bible Society of India-in 2007-a a tihchhuahah, Exodus bung 20-a Mosia hnena Pathianin Thupek Sawm a pek zinga a pathumnaa, ‘Pathian, Lalpa hming chhalin dawt sawi suh; dawt a hming chhaltu chu Pathianin hrem lohvin a chhuah lovang,’ (Exodus 20:7, phek 103-na) tia inziak hi a letlingtute hian an tibawrhbang nasa in a rapthlak a ni,” a ti. (He thu hi Bible lehlin hluiah chuan ‘Lalpa i Pathian hming chu i lam mai mai tur a ni lo; Lalpa chuan a hming lam mai mai chu thiam loh chantir lohvin a chhuah dawn si lova,’ tih a ni.)
“Lehlin thar lettute hian kan Pathian Nung hian hming bik ‘personal name’ a nei tih hi an hre lo em ni ang? ka ti a. Pathian Nung hian hming bik a nei a, Israel-te phei chuan a hming bik (Yahweh) hi an hre lutuk a, a lam pawh an lam ringam lo a. ‘Dawt sawi nan ka hming hi chu hmang lul suh u’ tih ang chauh maia min lehlin sak hi chu a na a ni,” SL Thansanga chuan a ti a. Pathian thu laimu a tibawrhbang nia a hriat thu a sawi.
SL Thansanga hian he Bible chang lehlin fuh tawk lo a tih thu hi March 23, 2009 khan Aizawl-a chanchinbu 10 hnenah article-a chhuahsak turin a lo thawn chhuak tawh tih a sawi a. Amaherawh chu a hriatchinah chanchinbu pahnih chiahin an chhuah a, chu pawh chuan ‘reaction’ a nei lo hle nia a hriat thu leh, mi’n an sawi zui loh thu sawiin, “Tuma’n barah an khawn lo nia ka hriat avangin, hetianga Bible-a thu lehlin fuh lo a awm reng tur hi tha ka ti thei lova, a lehlin fuhlohna hi kan tu leh faten an rawn hriatzui law lawna atan leh siamthat a nih ngei ka duhzia lantir nan a hala hal kher hi tulin ka hre ta a ni,” a ti. Bible chu a ngaihhlut thu a sawi a, nunna chaw a ni tih pawh a pawm rualin lehlin suala a awm reng loh nan hetianga ti ta mai a nih thu a sawi bawk.
Chanchinbumite hnena a article ziah a pekah chuan ‘Pathian thu lehlin sual rapthlak’ tia thupui a vuah thu SL Thansanga chuan a sawi a. “‘Pathian’ tih tawngkam hi kan Pathian Nung hming a ni lova, ‘Lalpa’ tih tawngkam pawh a ni hek lo. Pathian chu Hindu te, Mosolman te, Buddhist te leh a dang pawhin an nei a. Lalpa tih pawh hi Supreme Court Judge te, High Court Judge te pawh an ni a, Britain ramah te phei chuan Lord (Lalpa) an tam mai,” tia sawiin, ‘Kan Pa Vana mi..’ tih kan tawngtaia ‘I hming zahawm rawh se’ kan tihna chhan pawh hi kan Pathian Nung hming hi a hriaate pawhin kan lam mai mai tur a ni lo tih kan inhriatnawntirna a ni a, ka article thupui ka vuah dan pawh hi ka sawi uarna a ni lova, a letlingtute chungah hian Pathianin zahngai hram sela ka ti a. Thupek Sawm zinga a pathumna thaibo thak leh dawt sawi nan chan Pathian hming lam loh nise tih ang chauha min dahsak avang hian he Bible lehlin thar hi hmantlak a ni lova, a letlingtute hian Lalpa hming zahawmna humhalhna thupek an tibawrhbang a ni,” a ti bawk.
SL Thansanga hian Bible phek khat a hal zawh hian tawngtaina a hmang nghal a, a thiltih chu Pathianin a pawmpui ngei a nih a rin avangin lawmthu a hrilh a. A tisual palh a nih erawh chuan a hriatthiamna a ngen nghal bawk a ni.
-----------------------------------------------------------------------
Similar Posts
- Pathian lehkhabu thianghlim
- Pathianni kan tawngtaihona atan.
- Hnam dangte chuan an pathian an thlak ngai em ni!
- Aw Bible! Aw Bible!
- Pathian remruat
He thu hi Thursday, April 30th, 2009 dar 5:30 pm a NEWS . a dah luh a ni a, a hnu chhui zel duh tan hetah hian RSS 2.0 a theih e. Ngaihdan i neih chuan hetah, hian rawn thawh la, Hnuchhui leh dawn chuan hetah hian rawn kai rawh.

E khai hei chu a va pui rem rem ve. A tawi thei ang berin han sawi kan tum ve chhin ang nge :
Bible Lehlin hi, a lehlin sak hote tana hriatthiam awlsam turin an letling thin. e.g. Pathian Lalpa hming narana sawi mai mai hi Judaho chuan an ti ngai lo. Thusawm pek an zawm that pawl tak pawh a ni ang. Keini mizo fate chuan kan zawm lem lo, kan tawngtai tlar tinah leh chham tur kan haih chham lai ni awm takah te kan Lalpa, Pathian a. Pathian hming chhal em em lem lo mah ila, Pathian thu nena inkaihhnawih hmangin thil kan tisual nasa hle, chuvang chuan tuna an lehlin dan hian Mizo fate nunah nghawng a neih zawk an ring a niang a lehlingtute hian.
Bible letlingtute hi mi pakhat mai an ni ngai lova, Kan mithiamte kan aiawh thei tura kan ngaihten, a original thei ang ber tur leh an lehlinsakte context nen mila an lehlin a ni. Tin, thil hlui zawk hi dik tlata pawm tumna hi mihring rilruah hian a awm ve hrim hrim bawk a, change neih hi a har ve bawk a ni. Lehlin hlui ber ber te kan en chuan, mizo tawng pawn an la dah kim lo, “Chanchin tha chuan liberation min pe ta”, titen an lo letling ve mai mai bawk a, mahse hun a lo kal zel a, an siam tha ve zel bawk chu anih hi.
Anihna ang ang (literal) a lehlin hian, a awmzia a bo daih thei bawk. Eg. Thuhriltu bung 12 kha lehlin tharah chuan a awmzia lamin an rawn dah tawh a. Chhiar pawn a awmzia alang tawh in ka hria. Chutiang deuh bawk chuan tuna mi pawh hi kan hriat thiam theih turin, praciticala kan hman turin an rawn letling niin ka hria. A hma a mi hman lem loh dah ai kha chuan tuna an lehlin dan hi zawm zawk ila, Pathian thu anihna ang takin kan hmang zawk ngei ang.
Hebrai lam chu ka hre lova, English New Revised Standard Version hi, tawng bul lam ang thei tur bera lehlin a ni a. Heta a sawi dan chuan, Exo 20:7 “You shall not make wrongful use of the name of the Lord your God, for the Lord will not acquit anyone who misuses his name.” tih a ni mai a, dik lo taka Pathian hming hmang lo tura tihna anih mai hmel.
Lalpa tih leh Pathian a argument khi chu ka hrethiam teh nuaih lo ve. A above all…In tihlar tumna kawngkhat a ni thei ang ngem?
Exodus bung 20, chang 7-na zawn chu a hal chuan a phek leh lama a zawn poh a hal tel tho awm sia .. a ho e kan ti deuh
[:D]
In dek lar thiam khawp mai!!! Thahnem ngai takin chanchinbu ah te a chhuah ve a, tuman an lo uksak sak duh lo vei atin nih hi!! A English i rawn dah takah chuan “Pathian, Lalpa…” tih ai chuan “Lalpa i Pathian hming chhalin dawt sawi suh…” tiin lehlin ni ta zawk se a fuh deuh zawkin, chhiar pawh a nuam deuh zawk ang a te ka ti mai mai.
A uar deuh mah mah chuan ka hria…Pathian/Lalpa kan tih/lam rik hian enge kan rilru ah lo lang tih lam zawk kha kei ka lo ngaipawimawh zawk mah a sin..Pathian ka sawi hian ka rilru ah vai pathian a lo lang ngai lo.. ka pathian a ni ve miau lo a…. a rawtna khi pawm awm tho chu a ni thung.
Ka rilru hi a dik loh deuh vang emawni.. Advocate ho leh Politician ho hi ka hmuh dan a inang lek lek zel mai nia.. heheee
Bible a thu lam hi a dik leh diklo lam hi chu ka hre ve vak lo a, hnam dang Bible ka chhiar ngai vak lo a, Bible chhuah thar ho a, typing mistake awm thin hi chu a zialo deuh chu ka ti, Bible te hi chu pakhat lek ziah sual pawn siamthat awm a nia.
a letlingtute chungah hian Pathianin zahngai hram sela ka ti a….
A haltu chungah hlei hlei hian zahngaihna lantir hram rawh se
Pheikhawka invawm aiin a serious daih zawk
Juda ho hian Pathian hming lam lovin Adonai emaw Elohim emaw tiin Baibul an chhiar mai thin. Anni tih anga kan tih ve kherna tur chu a awm lo.
“I Pathian hming chu lam mai mai suh..” ti-a lehlin chu lehlin dan dik zawk a ni. A lehlin thar khi chu interpretation emaw paraprase an tih ang lam a hawi , chuvangin a sawiselna khi a dik chiah. Mahse a hal hal kher chu a ngai hran lo khawp mai.
Baibul lehlin thar reng reng hi tih danglam deuh tur hi kan zawng a ni ber maiin ka hria, a thu kan hriatthiam zawk theih nan kanti pawh a ni thei, mahse a originality hi a ti dal telh telh thei a, zirtirna dik lo tam tak pawh a lo chhuah phah theih reng ani.
A tawp ber atan, PATHIAN hming a pawnga tak hian Mizo te hian i lam chhen lo teh ang u, kan Politician ho atanga Pathian thuzir inti ho te thleng hian. A hun leh hmun…chintawk a awm…..in ti ve khauh teh ang.
A va common lo tek tek ve mawle hei chu. Eng ang pawhin a duhdan niloin lo letling tha mahse han hal em em chu, Pathian pawhin engtin nge a ngaih ang le?Thil tha tak ti ah a in ngai chu a ni ngei awm si a.
Pu Biblehala hal chhan Exodus 20:7 English kjv leh Mizo Bible ka’n chhiar chiang ve a, ngun taka han chhiarchian chuan Mizo Bible-a lehlin hi a diklo deuh niin alang. He bung leh changin a kawh tum deuh chu: Pathian hming hi duhdah tak leh uang thuang taka lam mai mai loh tur’ tihna niin ka hria. Thil chik taka a rawn au chhuahpui ngam hi a tha ka ti.
**** Mahse, Bible meuh hal hi chu a tih fuh aiin a tih fuh loh ka ring. Hal kher lo hian a siam that dang kawng la awmin ka hria. ka thil tih ngam loh zawng tak a ni.
‘Pathian Lalpa hming narana sawi mai mai hi Judaho chuan an ti ngai lo’ :
Judaho (eg: ka thawhpuinu) chuan Kan Lalpa Isua Krista hi duhdah takin an thinrim apiangin an kohna chu “Jesus F****** Christ’ an ti thin. Kei ni Mizo fate chuan hmangaih tak leh zah tak in kan tawngtai na tlar tin ah kan au mai thin..min chhang dawn tih kan hriat avangin.
Duhloh lantir nan mai2 chutiang tih… va trullo ber kher em!!! An leh dikloh hal a a in ngaih laiin… Pathian lehkhabu thianghlim a hal chu ani mai si a!!! In tih lar tumna pakhat ve mai aniin ka hria e…!
E a chungah Pathianin zah a ngai em ang chu. Lehlin thar hi chhiar nuam ka ti fe zawk
mak sak ve
“Lehkhabu ziaktu tih lar i duh chuan a lehkhabu ziah hal rawh”
A sawitu ka hre ta lo. Hmanah nilai leh beihrual thupui pawh mi pakhatin a hal tawh kha. Kha pa kha chu a ngaihtuah tawi pawh lo ni ta se. Tuna mi hi chu advocate ve uaih bawk sia, a ngaihtuah thui mah mah anih dawn hi.
A tan chhan hi chu ka tawmpui, a hmalak dan erawh ka tawmpui lo.
Han hal em em te chu..a zia lo lam deuh ani.
komputor ah print se,,, bel hnan ta mai se… khawvel a Bible pakhat chauh awm, hal chu ni se ka hrethiam… a hal vang hian an chhu thra kher in a ring chuan ka ring bawk silo…
A hun kal tawh thil thleng te nena han chhui zawnin ‘a tih awm tawk vel’ anih hmel hle mai. A para hnuhnung ber han chhiar phei khi chuan a haltupa hi mi inhnialkalh a ni ve sa hrim hrim mai – “…a thiltih chu Pathianin a pawmpui ngei a nih a rin avangin lawmthu a hrilh a. A tisual palh a nih erawh chuan…..” A chiang lo ve sa hrim hrim lo maw?
Van tul lo kher em!! Lehlin diklo a tih chuan khimi bung leh chang chauh saw thliar lo se….. Bible ah Mathaia, Mosia, Johana awm lo…heipawh an let sual khawp mai…. ka ngaihdan mai mai…… Bible hal ngam khawp chu aw…..Lalpa ngaidam ang che…. a thil tih sual a hre lo ani e!!!!!
Pu SL Thansanga hi 80s chho vel bawr a Law College principal ni thin a nupui thih dan chungchanga thil fel hlel awm nia hriat vanga case nei rap kha a ni lawm ni?
Tuikuk ho pawhin an hal thin, vaihlo zial nan an hmang a, ‘Ka pu, Bible pe leh rawh, zu zo dawn tawh, thupuan chiah awm tawh’ an ti.
Bible a hal vang hian ka ngaihsan phah chhete lo…
A hal dawn tih media ho a hrilh lawk a, an va pan huang2 a nih kha. Tumahin va uksak duh lo se a hal pawh ka ring chiah lo
Bible lehlin a nih hian a hmaa lo awm tawhsa te thlakna tura tih a ni kher lo. Saptawnga lehlin chi hrang hrang a tam zia kan hria. Version hrang hrangte hi hman thiam phei chuan commentary tha tak angin an inhrilhfiah tawn a, a tangkai em em a ni. Tuna lehlin thar kan tih hi Today’s English version zul deuhv lehlin ni berin a lang a. The Living Bible te anga paraphrase tih tur em chu a ni lo.
Hetianga Bible lehlin thar hian a tum ber chu theological/linguistic background nei hauh lo te paw’n awlsam taka Bible thu an hriat thiam theihna tura tunlai tawnga Bible lehlin a ni. Pathian thu hi darh zauvin mite hian hrethiam se, kan ti a nih chuan lehlin thar te hi chu lo welcome viau awm takah ka ngai. Tih sual palh/chhutsual palh erawh awm thei a ni ngei ang.
A thuhrimah hetianga Bible lehlin challenge thei khawp hian Bible hal tu hian Bible tawng leh a chhehvel khawvel lamah eng tiang taka hriatna leh thiamna nge a neih chu le?
‘Pathian’ tih tawngkam hi kan Pathian Nung hming a ni lova, ‘Lalpa’ tih tawngkam pawh a ni hek lo.”
- Eng chu nge kan Pathian hming chu ni ta ber a a ngaih a?
A Khawvel hlui-ah a lut leh palh ang e, he PA hi! Pu Zorama hun laia ‘JUST LIKE A GOOD BOY’ a nih ang khan awm ve mai mai rawh se! POLITICIAN aur UKIL to EK SAMAN hai, SHALA! Mahni sakhaw lehkhabu thianghlim HALTU hi a lawina KOHHRAN hian phuar ngam tak ang maw? A pawm theih lo a nih chuan sakhaw dangah inlet mai teh se, kan mamawh lo, a hnawk! Rev. CCM-a min tilainat zual thin, kan DANTHIAMPA hi lo tawmim ve tawh rawh se.
A Tlangkawm Nan: “Bible” ti-a ziak kher lovin “Baibul” ti-a ziah i zir ang u. Mizo tawng dik tak zawk a ni ka ti ve tlat.
Kan mi thiam thenkhat te ngaihdan angin Sap tawng thumal kan tawnga seng luh theih a piang hi chu seng luh tum hram hram a tha ka ti. Mizo tawng kan tih hauhsakna tur a ni tlat.
Kan thuziak-ah te a chanve deuh thaw tawng dang hman ngai ta thin te hi kei chu ka ngai mawh teh a nia. Tam tak hi chu pumpelh theih a ni. Thangkura tih dan takah kan inti sap deuh nel nual tlat zel. Buannel members te hian bul i tan ang u hmiang.
Ziaktu thenkhat ten “BAIBUL” ti hram hram an la awm a, heng ho hi kei chu ka chhuang….Mizo tawng chawisangtu leh ti huasatu te an ni.
Mizo tawng Baibul ngeiah BIBLE ti-a kan la chhu tlat te hi a nia kei ka ngaimawh ni….
Ka hal ve mai dawn em ni!!!!!!!…..lol!
Pathian nen kan inkar anih tak zet chuan ..media lam an lan a ngai leu..opportunism + pride + popularism etc.. ani mai lo maw
He pa hi ka ngei nia Rev.Chanchinmawia amaha a in that tir phet atang phei kha chuan ka ngei leh zual, a hmanlai chanchin te kha a theihnghilh ta moni a zahpui awm nen a tih awm tawk vel a nih hi. Fimkhur rawh se Thlarau thianghlim meuh a sawi chhe palh ange chu erawh ngaihdam a ni dawn silo