Kan chenna khawvelah hian mihringte suat pathum an awm a, chungte chu:
Pakhatna: Vaihlo Pahnihna: Drugs Pathumna: Alcohol (zu) an ni. India ram sorkar laipuite, society hrang hrangte, organization hrang hrangte, kohhran pawl hrang hrangte leh mipui ngei pawh hian zu (alcohol) leh drugs chu an vei hle a, a tihreh dan tur pawhin kawng an dap nasain sum leh pai pawh an seng nasa hle a. A tha e. Zu leh drug an vei dan leh vaihlo hman an vei dan khaikhin chuan vaihlo dona atan chuan engmah an la ti tak tak lo ang a ni. Heng kan han sawi tak pathumteah (3) hian a hlauhawm ber leh mihringte nunna suat tam bertu chu vaihlo hi a ni tlat zawk asin.
Chhiartuten in lo thlir ve atan thaa ka rin avangin VAIHLO STATISTICS hi ka han ti lang ang e. Hei hi WHO (World Health Organization, Switzerland) in kum 11 lai kalta May 1998 a a chhuah dan chu a ni. Kum 10 chhung lai Statistics ni mahse kan khawvela cheng mi te leh that tuma meizuk bansantute leh sualna ching thar zel ten meizuk an chin thar anga buk tawn chuan he WHO report hi kum 2009 lai vela tan pawh hian a la dik reng thei niin chhuttuten an chhut a ni.
Khawvel pumpuiah meizu mi 1.1 billion (vaibelchhe khat leh maktaduai khat) vel an awm. Chung mite chuan kumtin cigarette 6000 billions (vaibelchhe 6000) an zu ral a ni. 1.1 billion meizutute zinga maktaduai 800 te chu, ram changkanglo, ram thanglai meka chengte an ni.
Khawvela Meizu Mite Zuk Dan Tlangpui:
Za zela 47 (47%) mipa meizu.
Za zeal 12 (12%) hmeichhe meizu an ni.
Khawvel changkang ramah chuan:
Za zela 42 (42%) mipa meizu
Za zeal 24 (24%) hmeichhe meizu
Khawvel ram changkang lovah chuan:
Za zeal 48 (48%) mipa meizu
Za zeal 7 (7%) hmeichhe meizu
Expert hote chhut dan chuan kum 2020 ah chuan vaihlovin khawvel mipui hi maktaduai 10 10 vel a suat ang a, chung zinga maktaduai 7 vel chu ram changkanglo a chengte an ni ang. An chhut zel danah chuan kum 2020 velah chuan heng HIV/ Aids, naupailaia thi, TB, motor accident, tual thahna, leh mahni inthahnaa thi zawng zawng belhkhawm aiin vaihlo chauhin a tihhlum hi an tam zawk dawn a ni.
Vaihlo vangin khawvel pumpui huapin:
Second khatah (1) zelah mi pakhat (1) a thi
Ni khat (1) zelaha mi 10,000 an thi
Kum khat (1) zelah 3.5 millions (mataduai) an thi.
(Health Ministry of First Mizo SDA Church of America-ho buatsaih a ni.)
-----------------------------------------------------------------------
Similar Posts
- World’s Billionaires 2010
- Engtinnge Chanchin Tha hi kan hril?
- Durtlang damdawi in ah zial zu suh
- AIDS vei 3,304
- Khawvela cruise liner lian berin Miami a pan ta
He thu hi Monday, April 13th, 2009 dar 7:40 pm a Health . a dah luh a ni a, a hnu chhui zel duh tan hetah hian RSS 2.0 a theih e. Ngaihdan i neih chuan hetah, hian rawn thawh la, Hnuchhui leh dawn chuan hetah hian rawn kai rawh.

HJ hi mi tih thaih i hriat riau mai..:P
A ngaite-in SDA-ho chuan Vaihlo bawk maw anla buaipui…
Ka ziah anih eh uh loh khi… Khuangchawi ilo nghei phah ve takin tih thuah ka rawn post sak che anih kha…
Hei chu tha khawp mai, ka rilru a kei vei ve em em thin a nia. Zu khawpbur aiin zial zuk te hi khawp zawk se ka va ti tak. Zu ai hian Vaihlo hian Mizo te hi min suat nasa in min ti chhe nasa fee zawkin ka hria. Hlauh nachang ka la hre lo leh nghal a.
Zu hi chu damdawi atan hmanna a la tam a, vaihlo ve hi chu damdawi atan hmanna tur hi sawi tur pawh a awm meuh lo ania. Zoram mipui kan thanghar a hun takzet a ni.
Khawvel ram changkang meizu Za zela 47% mipa, za zela 12% Hmeichhia meizu leh khawvel ram changkanglo za zela 42% mipa, za zela 7% hmeichhia meizu, tih khi keini mizoram hi ram changkanglo categoryah teh lut leh ta ila, nikum lamah khan Mizoram meizu dinhmun tarlan a ni a, Mizo hmeichhia zialzu kha a % a sang hle ani.Mizote hi kan la tamlo hle chungin zialzu erawh kan tam, India chauh nilo khawvelah pawh kan langsar ani, Ka ngaihdan frank deuhin han sawi ta ila, meizuk hi kan thanmawh bawk pakhat ani, Hnathawk hnam kanni avanga meizu tam ang tein kan sawi thin, Keini aia hnathawk nasa hnam tam tak hian meizuk keini ang hian an ching tam lo, Vai kan tih ho tamzia hi, an hmeichhiate meizu i hmu thin em?ka kal tawhna chinah kala hmu mang hauh lo. Mipa meizu hi tlemin kala hrethiam deuh, Mizo zingah chuan Hmeichhia meizu tam tak hmuh tur an awm,Hmeichhia meizu ngat hi chu Hnam anga mualphona ah ka ngai.Sim tir dan hi awm theise tha ka ti, MHIP te hian hma la nghe nghe se ka duh leh zual.
A population wise leh a precentage zonga chhut chuan Mizo hmeichhia te hi a zu tam ber pawl chu an ni mai lo mole tih ngaih dan te ka lo nei ve mai mai a..ehehehe
Meizuk ka huatna chu an bula mi te pawh an zuktir(passive smoking) hi a ni..naupang bula zuk te hi sim a van thra em. Public place a meizuk an khap hi ka lawm khawp mai,yma kal khawmna threnkhatah te hian zuk leh hmuam tite kha inthlahrung lo ila tihte an la ching,mawl hlawm lutuk..awarnes kan ngai khawp mai.
Zu leh zial sawi tel lo hian hriselna huang hi in ziak thei hlol lo emawni le.. ahaa
hmelma lian ber vaihlo han ti tawp mai chu.. a va christian lo ve mawle… kan hmelma lian ber hi kan hre fuh lo tlat thrin a niang.
Mihring hmelma chu Mahni hi a ni mai lawm ni?
Meizial tlawn khat ah hian chawhrualin Nicotine 8-20mg awm anga chhut a ni a. Chuta tang chuan 1mg vel a zutu in a taksa ah a hip lut a ni. Hetah chiang zawkin: http://health.howstuffworks.com/nicotine3.htm. Hei mai bakah carcinogen thenkhat formaldehyde (tawih thei lova thil dahthat nan hman a ni) te, petroleum product (benzene, toluene, etc) leh chemicals hlauhawm tak tak dang a tam hle. Vanneih thlak takin zial zu mi thian ka nei mang lo hlauh mai a. Ka bulah miin an lo zu palh anih pawhin ka inthiar fihlim a, inthiarfihlim mai a remchang lo anih chuan tha takin ka hrilh mai thin. Tam tak tan chuan a ngeiawm thin viau ang. Mahse, meizu mite avangin a zu ve loten hrehawm kan tuar reng a tul lo a, kan hrisel loh phah a tul hek lo. Kan sorkar laipui in tunah chuan meizu mite a nek chep ta hle mai a, hei hi thil tha tak leh lawmawm tak a ni. Mizoram a cancer a hluar em em chhan hi thil tam tak vang chu ni mah se, a bulpui ber chu MEIZUK vang hi a ni. Mizoramah Cancer vanga tahna a tlem tawlh tawlh theih nan meizu mite chep tawlh tawlh rawh se!!!!!![:)]