Mitdel han tih hian khawhmuh fiah lo viau emaw engmah hmu thei lo hi a kawk ber a, WHO-in a hrilhfiah dan chuan ” Mi-in chhun khaw engah a kut tang zat kha metre 3 aia hla a a hmuh chian theih loh chuan mitdel a ni.” tih a ni a. India ramah hian mi za zelah pakhat hi mitdel an ni.Mitdel chhan hi chhan hrang hrang a awm thei a, heng zinga a tam zawk te hi chu pumpelh theih an ni. Chung te chu hlawm hnih a thenin inven theih (Preventable) leh tihdam theih (Curable) te an ni. Inven theih mitdelna tih awmzia chu a chhan kan hriata lo inven theih te an ni a. Tihdam theih te chu mitdelna lo awm hnu a khawhmu leh theia siam theih te an ni. Mitdel chhan tam berte chu cataract (mit naute paw), mit B.P sang (glaucoma), zunthlum, tarmit mamawh (Refractive error),Vitamin A tlakchham leh natna hrik thenkhat vangte a ni.
Inven theih mitdelna ah hian chuan vitamin A tlakchham avanga mitdelna lo awm hi a ni a, hemi laka inven nan hian sorkar hmalakna-in nau thla kua anih a Sub- Center a sentut danna an lak rualin Vit A an pe tel a, chu mi hnu chuan thla ruk danah Vitamin A hi kum thum tlin hma chu lak tur a ni. Vitamin A tlakchham avanga mit hrisel lohna a lo awm tih hriat veleh Vit A a enkawl nghal vat tur a ni. Tin, mit tih nat palh te leh natna hrik avanga mitna a lo awm chuan mithiam te rawn vata enkawlna lak vat hian mitdelna lak atangin a inven theih bawk a ni.
Tarmit vuah ngai (Refractive error) hi khua an hmuh fiah theihna tur tarmit an vuah loh reng chuan an khawhmuh te a lo fiah lo telh telhin a lo rei phei chuan tarmit nen pawh hmuh that a lo har tawh thin. Tarmit mamawh hriat hma theih nan hian School Eye Health Programme a awm a, he programme atang hian Primary Sikul hrang hrang te tlawh thin ni-in an khawhmuh dan ensak an ni a, tarmit mamawh tur chi te chu dam dawiin pan tur hrilh an ni. Hei bakah hian National Programme forControl of Blindness (NPCB atangin Middle School te tlawh thin a ni a, sikul naupang te khawhmuh dan te en sak ni-in a tul dan anga enkawlna pek an ni.
Zunthlum veite pawh hian mitah harsatna, a bikin mit parda lamah an nei duh bik a, mit parda a lo that loh chuan khawhmuh a tichhia a, hetiang a lo nih tawh chuan tihdam a lo harsa tawhin a enkawlna ber pawh mit chhe zual zel tur ven chauh kha ni tawh a ni. Hemi laka inveng tur chuan a thisena thlum kha a pangngai thei ang bera dah reng a ngai a, a lo awm tan tirha hriat vat a enkawl hma anih theih nan a khat tawkin inentir ve thin tur a ni. Kum 10 chuang zunthlum an lo neih tawh phei chuan mit parda tha lo hi a awm duh lehzual a ni.
Mit B.P sang hian mit delna a thlen theih dan hi chi hnih a awm a, Mit B.P sang chi khat zawizawia sang hian muangchangin mit chhunga hriatna thazam(mit hrui) a nek chhia-in mit delna a thlen thei a, he tiang mit B,P sang chi hi chu hriat chhuah hma a enkawlna lak tan hma chuan mit B.P sang vanga mitdelna lo awm thei hi thui tak a veng thei a ni. Mit B.P sang chi khat dang hi chu thawklehkhat ah a lo sang thut a, luna leh mitbawr na nen, chauh ngawih ngawih leh luak chhuak te pawn a awm thin. Enkawl vat chuan mitdelna lo awm thei kha a veng thei a, amaherawh chu enkawl loh a dah reng chuan mitdelna a thlen rang hle.
India rama mitdelna thlentu zinga za zela sawmruk chuang hi Mit naute paw (cataract) vang hi a ni. Mahse vanneih thlak takin he mitdelna hi tihdam theih a ni a. A lo awm chhan chu kan mit naute hnungah hian darthlalang ang deuh kan thil hmuh lo siam remtu a lo awm a, hei hi “Lens” a ni a, he ‘lens’ hi kum a lo tam hian a fimna a hloh tawlh tawlh a, a lo rei chuan khawhmuhna dal khawpin a lo paw ta thin a ni. Hetiang a lo nih tawh chuan ‘lens’ paw tawh chu la chhuakin siamchawp lens dangin a zuk thlak theih a, chutichuan khua an lo hmu ve leh thei ta a ni.
Heng kan sawi tak mitdelna chhan hrang hrang lak in veng tur chuan kan mit te kan enkawl ngun a, harsatna kan lo nei a nih chuan mi thiam te rawn vat thin tur a ni.
-----------------------------------------------------------------------
Similar Posts
- GLAUCOMA(MIT BP SANG)-Dr. Lalbiaktluangi M.S (Eye)
- REFRACTIVE ERROR (TARMIT VUAH)-Dr. Lalbiaktluangi M.S (Ophthalmology)
- Mit Awmdan Atang Hian Kan Natna Vei a Hriat Theih
- MIT CHUNGCHANGA NGAIHDAN DIKLO
- SWINE FLU DO NAN VITAMIN D
He thu hi Monday, March 22nd, 2010 dar 7:36 pm a Health . a dah luh a ni a, a hnu chhui zel duh tan hetah hian RSS 2.0 a theih e. Ngaihdan i neih chuan hetah, hian rawn thawh la, Hnuchhui leh dawn chuan hetah hian rawn kai rawh.

beng var thlak ngei mai