Asthma, Mizo-in thawchham kan tih mai hi natna benvawn, (chronic disease) natna vei nuam lo tak mai a ni. Kan chuapa boruak kalkawng kha a lo zim (constrict) thin avangin thawchham a awm thin. Naupang leh puitling pawhin ang khat vekin kan vei thei. Ngaihthah mai mai chi a ni lo va, thih pui tam tak an awm thin avangin. Kum zabi hnih vel kal ta atang khan asthma hi America ramah pawh hian a pung nasa em em tih hmuh a ni. Tun tuma kan article chuan thlai thenkhat leh Aieng asthma tan a tangkai dan kan han sawi dawn a ni.
Aieng tangkai dan hi kan rawn ziak tawh thin a. Kum 5000 dawn lai kal ta a lo hriat lar tawh a ni. Aieng hian tangkaina tamtak a nei a. Tunlai scientists ho hian vawi tamtak an zir tawh thin a, a tangkai dan hi an hmuh belh zel a ni. A thatna chhan ber ni a an sawi chu amah a awm curcumin an tih hi a ni.
Curcumin Tangkai Dan Tlangpui Han Sawi Zawr Ila: Cancer chi hrang hrang, hnute, chuap, ril leh vun cancer tepawh a veng thei. A ven theih dan chu amah hi anti-oxidant chaktak a nihna angin free radical ( kan taksaa oxidation vanga cancer awm tir theitu leh kan cell tichhe thei a ni) hi a thianfai thei, tar at a veng thei an ti bawk. Tin, kawchhung taksa bung hrang thenkhat, thin leh ril leh kal vung te a veng thei.
Thin (liver) tan a pawimawh dan han sawi tel zawk hi a tul in ka hria a, thin hnathawh hi a pawimawh em em avangin. Kan thil ei atang leh kan taksa atanga bawlhhlawh insiam chhuak, kan taksa tana natna thlen thei reng reng hi a lo thlifim a, taksa tana thalo tur reng reng a lo paih fel vek hnuah, kan thisenin kan taksa bung hrang hrangah a phur darh thin. Mi thiamte sawi dan chuan thin hian a hnathawh hi thawk ta lo thut se darkar tlemteah thi thei din hmunah kan ding a ni an ti. Kan thin hian he hna pawimawh tak a thawhnaah hian a hliamin a vung thei a. Heta tan hian Aieng hi a tangkai hle a ni. Zoramah hian thin natna mitliam leh thin ro te a tam hle in a hriat a. Aieng ei hi uar ila a tangkai hle a rinawm.
Asthma Tan Aieng Tangkai Dan: Asthma kan vei chuan kan harsatna ber chu thawchham vang a ni. A chunga kan han sawi ang khian chuap leh thawkna dawt te a vungin a hliam (inflamed) thin avangin, thawk harsatna a awm thin. Tin, khuh a chhuakin khak tam tak kan khuh chhuak vak vak thin. Heng kan thawk nana pawimawh tak, thawkna dawt leh chuap vung leh hliam (inflamed) tan hian a tangkai hle a ni. Vung leh hliam tana damna tur chaktak amahah hian a awm a ni.
Mi pakhat, Asthma Vei, Matt ti a in sawi hian internetah Aieng hmanga a asthma vei a inenkawl dam dan hetiang hian a sawi:- “Ka nupuiin Aieng hi asthma enkawl nan a tha tih a chhiar thu min hrilh a. Tichuan, damdawi zawrhna hmun atangin Aieng mum (capsules) chu kan lei a. Ni khatah mum 4-6 chu kan ei ve tan ta a. Chutia kan ei tan atanga darkar tam vak lovah chuan ka awm pik deuh lek luk te chu a nuam huai hian ka hria a. Tichuan ka ei zawm ta zela hun rei vak lovah chuan ka asthma damdawi atana hip thin(inhaler corticosteroids) chak pui pui te chu ka ban san thei ta hmiah mai a ni,”a ti.
Mi Pakhat, Benoit Sawi Ve Thung: Asthma vei ka ni a. Ventoline damdawi, hip chi (inhaler) hi ka hmang reng thin. Aieng hi asthma tan a tha tih ka hriat chinah chuan ka ei ve tan ta a. Aieng thirfiante hnih (2) hi garom masala (black pepper) hmet lek nen bawnghnute luma chawhpawlh hi nitin vawihnih ka in tan ta a. Chutia ka in atanga ni hnih hnuah ka asthma chu a reh vek mai. Ventoline ka hman thin te chu ka ban san thei ta vek mai a ni. Aieng hi Swine Flu atan hian a tha hle an tih hi ka hre thin a. Keima experience atang hian a that ngei ngei dan tur chu ka ring nghet zual sawt a ni.”
Aieng chungchanga keimah ngeiin ka lo hriattawhna han tarlan ve ka duh a. Asthma hi kum tam tak vei ka ni a. Kum 2009 October thla tawp lam khan Aizawl kan lo chuang chhuak zawk a. Kan lo zin hma thla thum vel khan ka asthma hi a zual nasa hle a. Upa lam kan lo nih tawhna nen ka kulcho pui hlen tawh dawn anih hi tihna rilrute ka nei rum rum a. Steroid inhaler chak pui pui te ka hman reng bakah, ka daktawrin antibiotic ei turte min chawh a. Chung kan ei zawh chuan tlem chuan ka tha deuhin ka in hria a. Mahse ka awm chhungril takah hian khuhchhuah sen loh khak tam tak hi a awm reng a.
Tichuan, ka thaw hah lulukte a reh tak deuh avang chuan Zoram lam kan han chuangchhuak ve a. Kan kal kawngah te chuan ka la khuh deuh bur bur reng a. Swine Flu hlauh zual lai kha a ni si a, thlawtheihna chuannaah tepawh inthlahrun a na duh hle. Aizawl chu kan han thleng a. Ka khuh leh thawchham chuan dam lam pan ahnekin zual lam a pan emaw tih mai turin a awm leh ta a. Antibiotic leh steroid hip chi leh ei chi (prednisone) hmangin ka inenkawl leh ta a. Nikum December thla tir lama USA a kan haw thlak leh hnu pawhin hma ka la sawn thei meuh chuang lo a ni.
January thla tawp lam (2010) vel kha a ni a. Purun var leh Sawhthing rawn sawmah hian Aieng thirfiante khat vel hi ka chawpawlha, nitin ka ei thin a. Chuta tanga kar hnih khat hnuah chuan ka awm pik leh khak tam te chu a reh ta vek mai a ni. Tun thleng hian ka la tha hle reng a ni.
Damdawi man tam leh chak pui pui hman ngai lova tun thlenga (thla riat dawn lai) kan awm thei hi a ropuiin lawmawm ka ti tak zet a ni. Lalpa chu fakin awm rawh se. Pastor Chansanga kan North East Union President chungah pawh lawmthu ka sawi duh a. USA-a a lo zin apiangin Shillong Aieng chak tha tak min rawn hawn ziah thin. Tin, kan nau, kan Tu Nu, Rotluangi Rokhum, kan zin apianga Aieng thar tha tak kan hawn tura min buatsaih sak ziah tu chungah pawh lawm thu ka sawi duh bawk.
Zoram chu in vannnei a, Aieng thar tha tak tak englai pawha hmuh tur innnei thei renga. Thatna tamtak a neih avang hian hman uar viau-ah a tha hle ang. Chawhmeh kan-ah te hmang uar ila, a ti hmui tui bawk si. Aieng dip chi hi nitin fiante khat tuiah emaw thei tuiah emaw chawpawlha in thin a tih chi hle ang. Ei tam luat-a ngeih loh chin a awm ve thei. Mi thenkhat sawi dan chuan ni khata gram 8 aia tam lo ei a tha ang.
Chhiartu Duhtakte,
Kan Lalpa leh kan Chhandamtu Isua Krista hming chibai kan buk a che u. Lalpa’n malsawm theuh che u rawh se.
Kristaa In Unaute Leh Thawhpui,
Women’s Ministry of First Mizo SDA Church
-----------------------------------------------------------------------
Similar Posts
- ZU – Dr. Lianhlupuii (Puitei)
- Damdawi Inchawh Chungchang
- SWINE FLU DO NAN VITAMIN D
- RUL CHUK ATANA DAMDAWI THA: TENGTERE MU – Dr. Thansiama Tlau
- Damdawi Tha
He thu hi Tuesday, September 28th, 2010 dar 10:52 pm a Articles, Religion . a dah luh a ni a, a hnu chhui zel duh tan hetah hian RSS 2.0 a theih e. Ngaihdan i neih chuan hetah, hian rawn thawh la, Hnuchhui leh dawn chuan hetah hian rawn kai rawh.
