By bronco | April 24, 2012 | 4:39 pm | Posted in : Health | 87 views |

Dhania (cilantro) hnah hi a zo a vaiin chawhmeh leh rawta telhah te hian kan hmang uar hle a. A rah hi rawt dipin Mizovin bar mosala kan tih, atan hian an telh tam ber (main ingredient)  a ni. Chawhmeh a ti tui narawh e. India ramah hian dhania tiin kan hre ber a, Coriander an ti bawk a. Coriander hi Greek tawng koris atanga lak a ni a, Europe chhim chhak lamah  khuan a tual to a tam thin hle a, chuvangin Europe lam atanga rawn intan a niin a rinawm. America ramah hian kum 1690 vel khan Europe lam atangin an rawn la luta, Cilantro ti a hriat a ni.  B.C. 5000 vel atang tawh khan Asia khawmualpui leh Middle East vel a mi te hian an hmang uar hle tawh a ni. Tin, Rom ho hian an sa ei tur vawn that nan leh chhang tih rimtui nan an hmang thin tih hmuh a ni bawk. Heng hun lai vek hian damdawi thiam mi, Hippocrates-a pawhin damdawi atan a hmang thin tih record a awm bawk.  Chawhmeh a tihtui em em bakah hian hrisel nan pawh a lo tangkai hle a ni. Europe lamah chuan zunthlum damdawi tanpuitu (anti-diabetic support) atan an hmang bera, India ramah chuan  pun leh hliam emaw pan pun (anti-inflammatory) tan an hmang a, USA lamah erawh chuan cholesterol tihhniam nan an hmang lar ve thung a ni.

More >>>>

By bronco | January 1, 2012 | 7:49 pm | Posted in : Health | 326 views |

Mit liam (Jaundice) natna hi Mizote chuan hlauh awm em em ah kan ngai lova, natna tihdam awl tak a nih bawk avangin a dawmdawite a awm tha bawk si nen he natna kan vei hian kan la lungrun teh chiam thin lova. Mit liam neite hi hlauh thawn pui emaw, ngaih pawimawh em em turah pawh kan dah vak lem thin lo niin a lang.

More >>>>

By bronco | October 18, 2011 | 8:46 am | Posted in : Health | 230 views |

Thil thlum ei tam lutuk hi a tlangpuiin a thatloh zia kan hre hlawm awm e. Mahse cancer cells te tan an chaw tha tak a ni tih hi kan hre chiang hlawm em. Thlum (sugar) hi chi hrang hrang, Glucose te, Sucrose leh Fructose te zingah hian cancer tana hlauhawm zual chu fructose hi a ni. Fructose han tih hian Mizo chuan rial chini kan tih, (refined sugar) hi a ni. Tun tuma  kan article atan chuan chi thlum emaw fructose tiin kan sawi ve mai ang a.

Chi Thlum Hian Cancer A siam Theih Dan:

University leh hmun hrang hranga mi thiam ten an zirnaah  chuan thlum ei tam lutuk hian cancer a siam thei tih an hmu. Then khat te chuan, “Chi thlum hi cancer hrik (cells) te chaw tha tak a ni,” ti a sawi mek te pawh an awm a.  Cancer cells hi thur, acid tamna (environment) ah hian an pung chak a, thlum ei tam hian taksaah thur (acid) a siam tam thei tlat mai a ni.

More >>>>

By bronco | October 4, 2011 | 2:42 pm | Posted in : Health | 449 views |

Tun tuma kan article hi chu hriselna lam hawi thil hriat atana tangkai ve tura kan ngaih then khatte kan rawn chawhchawrawih a ni ber a. Tam zawk chuan in hriat hnu te pawh a ni thei a.

Subject Pakhatna: In Choka Chhuarah Khan Mihring Ti Hlum Thei leh Cancer leh Natna Hrang Hrang thlen theitu  a Lo  Awm Reng Thei Ania: He thil hi zu (alcohol) leh vaihlo (nicotine) te ang tho va thil hlauhawm a ni. Restaurant-ah emaw chaw ei thin in nih chuan in ei tel fo ang. Zoramah phei chuan sorkarin khap tura nawrna hial awm se ti a rawt tha ti tepawh an awm nual a ni. (Vulmawi September 16, 2010- Dr. K. Pachhunga) He thil hi MSG monosodium glutamate an tih hi a ni. Mizo chuan ajinomoto, chawhmeh tih hanna tiin kan hre ber a.

More >>>>

By bronco | July 19, 2011 | 10:35 pm | Posted in : Health | 380 views |

Thla thum dawn lai kal ta khan kan pa, Lalthangliana Sailo chu zana a mu hi a rawn harh a khawsik tlun ang deuh hian khawsik awm si lo hian a rawn khur chiam mai a. A chetzia te chu ni danga a awm dan pangngai a ang lo riauin a hriatna  te chu a chiangkuang lo tan a ni. Zingah chuan a ke vei lam chu a rawn na tana rah pawh rap ngam loh khawp chuan a na a ti ta a. A ke chu nachhawkna damdawi hnawih sak  tura kan en chuan a lo vung sen tut mai a. A awm danah (symptom) atanga kan thlirin thil hlauhawm a ni tih ka hre nghal a. Daktawr ka ko ta vat a. Chung vel lai chuan a BP te chu a tha a. Mahse daktawr office kan thlen chuan a BP chu a lo hniam ta vak mai a. Daktawr chuan en pawh en hman lovin Ambulance a ko va Emergency –ah an tlan pui ta a ni. Daktawr chuan damdawiinah chawlhkar khat I awm a ngai ang a ti a. Hetiang natna hi cellulitis an ti a, thil hlauhawm thei tak a ni. Damdawiinah chuan drip an khai a, antibiotic an pe bawka, tichuan a lo tha chhuak leh thei ta ni.

More >>>>

By Lianhmingthanga Sailo | June 18, 2011 | 5:08 pm | Posted in : Articles, Health | 355 views |

Mihring hian chawlh hahdamna hun tha tak, Pathianin min siamsak- Zan hun kan nei a. Hei hi a hlu a, a pawimawh hle. Chutih rual erawh chuan hetiang hunah hian hahchawl ve thei lo; engemaw avanga harsatna nei a, muhil thei lo te kan awm fo thin. Chutianga kan muthilh theih lohna chhan chu natna khirhkhan tak vang a nih lem lova, thil holam tak vang emaw anih chuan a hnuaia ka rawn ziah ang hian chutianga i awm thinna chu hmachhawn a, hneh a, paltlang han tum ve ta che?

More >>>>

By bronco | April 9, 2011 | 6:11 pm | Posted in : Health | 312 views |

V: Vawiin hi a rawn kir leh ngai dawn tawh lo. Thil tha, chhinchhiahtlak pakhat tal tih tumin hun i hmang dawn nia.
I: I bula mi te kha an thatlohna aiin an thatna lai hmuh sak hram hram hram teh.
T: Tawngkam thain sial a man.
A: Ang pung pung lovin, zawi muang dap a thil i sawi khan mi rilruah i tla na zawk.
M: Midang pakhat tal tan malsawmna ni tum teh.
I: Insumtheihna kawng engkimah insum tum rawh.
N: Nui hmel i put khan i bula mitten a letin an ngaihnat phah che.

More >>>>

By bronco | March 29, 2011 | 10:49 am | Posted in : Health | 572 views |

http://oi51.tinypic.com/slgv3r.jpg

Ziaktu thenkhat chuan mit (eye) hi kan hrisel leh hrisel loh thlirna turkverh tha tak a ni an ti. Kan hriattna panga (5 senses) Pathianin min pekte zingah hian mit-a hmuhtheihna hi a hlu ber leh a pawimawh ber a ni ti ila kan tisual tam lo hle ang. Reilote pawh han maimitchhing ila  mitdel nih a hrehawm tur zia chu a hriattheih khawp mai. Tuna kan article hi February 4, 2011 a Yahoo Health News-a an rawn ziah te zinga mi lak a ni. Chung an han tar lan te chu:-

More >>>>

By HJ | January 25, 2011 | 9:43 am | Posted in : Health | 475 views |

(Health International, Washington atanga lak chhawn)

Mite rin aiin insawizawi hi a tangkai zawk a. Insawizawi hi Damdawi a ni. Kan taksa bung hrang hrang, che thei ho hi an mamawh tawka tih chet tur a ni. Kut leh kete hian chet fo an mamawh a. An chet loh chuan an chhe mai dawn a lo ni.

Insawizawi tangkaina thenkhat chu hengte hi an ni:

1. Thluaka bawm te tak te te awm (cell) hi Neuron tih a ni a. Insawizawi hian cell chu a tipung a ni. A tir atanga kan lo neih, kan pian chhuahpuite hi, dam chhung daih nung tura siam an ni. Amaherawhchu tawh sual tawh (accident) vangin emaw, natna hrik vangin emaw an thi thei. An mamawh tawk, an chaw duhzawng taka chawm that chuan dam chhunga nung tur an ni. An mamawh tawk chaw kan pek loh chuan, an lo dam lovin an thi ve fo thin a ni.
By HJ | November 2, 2010 | 3:49 am | Posted in : Articles, Health | 1,094 views |

Kar hnih vel kalta khan mi pakhat hian ka e-mail-ah ti hian a rawn ziak a. Saptawng chuan, “Half a Teaspoonful of This Each Day Can Optimize Cholesterol Level,” tih a ni. Mizo tawng chuan, “Hei hi nitin thirfiante chanve ei ziah la i cholesterol chu duhthusam a ni thei ang,” tiin. E-mail kan hawn chuan ‘thakthing’ (cinnamon) hi zunthlum leh BP hniam nan leh cholesterol tan a tangkai tih an sawina a lo ni a. He article hi kan chhiar zel chuan thakthing hi zunthlum atan a tangkai zia te a  sawi uar hle a. Tichuan internet atangin research kan tihbelh a, zunthlum vei leh BP sang leh cholesterol sang neite tan a tangkai ringing kan sem ve duh che u a ni.

Thakthing (cinnamon) hi Sri Lanka (Ceylon) ta deuh bik (native) tih a ni. Southeast Asia ram then khat, China, Vietnam, India ramah te a awm bawk. Mizoramah pawh a tam ve hle a ni ang, Thakthing Veng te pawh a awm a. Kan naupan lai chuan thakthing zung lai tur hian kan kal fo More >>>>